چگونه با آسیب های ناشی از خشونت جنسی کنار بیاییم؟

خشونت جنسی۱ به چه معناست ؟

اصطلاح “خشونت جنسی” یک اصطلاح فراگیر و غیرحقوقی است که به اعمالی مثل تجاوز جنسی۲ و سواستفاده و آزار جنسی۳ اشاره دارد. وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا  خشونت جنسی را ” هرگونه رفتار یا تماس جنسی که بدون خواست و رضایت صریح فرد گیرنده اتفاق بیفتد ” تعریف می­کند (تجاوز جنسی حتی میتواند بین زن و شوهر و شریکهای عاطفی اتفاق بیفتند هنگامی که یکی از طرفین رضایت به برقراری رابطه ندارد). منظور از تماس جنسی لمس ­کردن بی­جا و ناخواسته فرد و اجبار او به انجام اعمال جنسی است مانند برقراری رابطه جنسی و رابطه جنسی دهانی و …

عبارت خشونت جنسی با خشونت جنسیتی تفاوت دارد. خشونت جنسیتی عبارت است ابراز طیفی از رفتارهای خشونت آمیز نسبت به شخصی به واسطه ی گرایش جنسیتی۴ خاص،  یا به واسطه ی اینکه مرد یا زن است. خشونت جنسی و خشونت جنسیتی میتوانند نمود های رفتاری مشابهی داشته باشند ولی از لحاظ دلیل بروز لزوما همپوشانی ندارند. در این مقاله به طور خاص راجع به خشونت جنسی صحبت میکنیم.

 آمار خشونت جنسی:

بر اساس آمار منتشرشده­ی سازمان ضد خشونت جنسی آمریکا در سال ۲۰۱۷، درهر ۹۸ثانیه یک آمریکایی مورد خشونت جنسی قرار می­گیرد. این آمار به تنهایی بسیار نگران کننده است اما آمارهای دیگر حاکی از آن است که از هر چهار دختر یک نفر و از هر شش پسر یک نفر قبل از ۱۸سالگی مورد اذیت و آزار جنسی قرار می­گیرند (مرکز ملی خشونت جنسی آمریکا ، ۲۰۱۵). از هر پنج زن یک نفر و از هر شانزده مرد یک نفر در دوران دانشگاه مورد تجاوز جنسی قرار می­گیرند (مرکز ملی خشونت جنسی آمریکا ، ۲۰۱۵). خشونت جنسی از آن دسته اتفاقاتی است که افراد تمایلی به گزارش آن به پلیس و یا دیگر مراجع را ندارند. براساس آمار می­توان تخمین زد که تنها ۶۳٪ از این­گونه حوادث به مقامات مربوطه گزارش شده ­اند که ۱۲٪ آن مربوط به پرونده­های کودکان است ( مرکز ملی خشونت جنسی آمریکا، ۲۰۱۵).

ورای پیامدهای قانونی آشکاری که در گزارش ندادن اینگونه جرائم وجود دارد ، افرادی که مورد تجاوز جنسی قرار می­گیرند و آن را به پلیس گزارش نمی­دهند احتمالا به طولانی و یا تشدید شدن آسیب شان کمک میکنند و به دنبال آن متحمل ماه­ها و یا سال­ها اضطراب و افسردگی و مشکلات روانی میشوند؛ خاطرات آسیب به صورت تکرارشونده به ذهن فرد آسیب دیده هجوم می آورند و احتمالا توانایی فرد را در برقرار کردن رابطه ای صمیمی و سالم از بین میبرد.

تجارب مشترک و علائم رایج در پی تجربه خشونت جنسی

کسی ­که هر شکلی از خشونت جنسی را تجربه می­کند آسیب­های شدیدی را تجربه خواهد کرد. مشابه سایر تجربیات آسیب­زای روحی، این­که فرد  تا چند هفته پس از آسیب علائم و واکنش­های روحی و روانی داشته باشد طبیعی است . طبق آمار ۹۴٪ زنانی که به شکلی مورد آسیب جنسی قرار می­گیرند ، دو هفته پس از آن اتفاق تلخ ، دچار اختلال استرس پس از سانحه۵ می­شوند که امری طبیعی است . این اختلال درواقع واکنشی نسبت به ترس، احساس از دست ­دادن کنترل و آسیب­ پذیری است که فرد درپی هر رویداد غیرمنتظره و تکان دهنده­ای ( که از آن به­عنوان آسیب ­روحی۶ یاد می­شود) آن­را تجربه خواهد کرد .

 این علائم عبارتند از :

  • یادآوری دوباره خاطره تجاوز و آسیب
  • اجتناب۷ مکرر از یادآوری خاطرات و محرک­هایی که فرد را به یاد آن خاطره تلخ می­اندازد. که خود این اجتناب به صورت ناکارآمد میتواند در طولانی مدت علایم آسیب را تشدید کند.
  • تغییرات افکار و خلق ­و­خوی فرد ( داشتن تفکرات منفی و افسرده ، اضطراب و یا عصبانیت )
  • افزایش تحریک ­پذیری و واکنش ­پذیری فرد (احتیاط بیش از اندازه ، اضطراب ، زودرنجی و حملات وحشت ­زدگی)
  • رابطه­ای که شخص قبل از تجربه تجاوز با متجاوز داشته است نیز بر میزان و شدت اضطراب و پریشانی فرد تاثیر بسزایی خواهد داشت . به ­طور کلی هر چقدر فرد با شخص متجاوز رابطه نزدیک ­تری داشته باشد ، آسیب ­روحی بیشتری متوجه او خواهد شد . طبق گزارشات مرکز ملی خشونت جنسی آمریکا در سال ۲۰۱۵، ۸۴٪ قربانیانی که طعمه شریک زندگی خود می­شوند احتمالا دچار شکلی از روان­پریشی۷ و مشکلات ارتباطی در محل­ کار و یا تحصیل خود خواهند شد؛ ۷۰٪ کسانی ­که قربانی یکی از اعضای خانواده خود ، دوست نزدیک و یا یک فرد آشنا می­شوند نیز پریشانی و اضطراب شدیدی را تجربه خواهند کرد ، و ۶۷٪ درصد کسانی که یک غریبه به آن­ها تجاوز می­کند دچار روان ­پریشی و اضطراب منتشر۸ می­شوند .

خبر خوب این است که طبق تحقیقات، ۹۰٪ افرادی که این طیف آسیب ها را متحمل میشوند میتوانند با گذر زمان و با کمک گرفتن از متخصصین حوزه سلامت روان درمان می­شوند، درمان در اینجا به معنای حذف و فراموشی خاطره آسیب نیست بلکه به مفهوم رسیدن به سطح کارآمدی شخص قبل از آسیب و پالایش خاطره آسیب و رسیدن صلح با آن است. علت این­که چرا بعضی افراد نسبت به بقیه زودتر و سریع­تر بهبود می­یابند مشخص نیست، اما طبق آمار، افرادی­ که آسیب روحی خود را انکار نمی­کنند و از رویارویی با هیجانات خود اجتناب نمیکنند و از درمان واهمه ­ای ندارند، سریع­تر از دیگران بهبود می­یابند. اجتناب یعنی که فرد آسیب دیده از فکرکردن درباره آن واقعه ، حرف زدن درباره آن و ابراز احساسات طبیعی خود نسبت به آن واقعه تلخ خود داری می­کند؛ و به دنبال کمک درمانی نمیرود. اجتناب  یکی از مهم­ترین عواملی ­است که باعث  طولانی­ شدن و تشدید آسیب روحی و اختلال استرس پس از سانحه در فرد می­شود.

روش­های ناکارآمد برای کنار آمدن با تجربه ی آسیب

تصمیم­گیری درمورد عدم گزارش یک تجاوز جنسی ، شاید موقتا به شما کمک­ کند تا به این باور برسید که همه چیز خوب است و اوضاع تحت کنترل شماست و یا حتی فکر کنید آن­چه که برای شما اتفاق افتاده آزارتان نخواهد داد. اما به یاد داشته ­باشید که پیگیری درمان این آسیب روحی نیز ممکن ­است به تقویت موقت باورهای مطلوبی که در بالا ذکر شد نیز کمک کند . درحالی ­که شما این اقدامات ظاهرا کارآمد را به کار می­گیرید تا به دیگران و یا حتی خودتان نشان دهید که سرسخت هستید، متاسفانه به نتیجه دلخواه خود دست پیدا نخواهی کرد؛ زیرا این اقدامات به ­قدری تاثیرگذار نیستند که  در طولانی مدت شما را از ترکشهای آسیب حراست کنند.

برخی خوانندگان ممکن است با خود بگویند ” من به خوبی از پس اتفاقاتی که افتاده­ است برآمدم و حالم خوب است ” و یا ” من این اتفاق را پشت سر گذاشته ­ام ” ؛ اما به یادداشته باشید که میتواند این یک احساس موقتی باشد . بسیاری از اوقات هنگامی­ که فرد درمان آسیب روحی خود را رها می­کند ممکن است به­ صورت موقت احساس خیلی خوبی داشته باشد و درمورد اتفاق ناگواری که برای او رخ داده است ، حتی فکر هم نکند. گاهی ممکن است این احساس خوب و تاثیرات مثبت سال­ها به طول انجامد اما دائمی نیست. با این­وجود به یاد داشته ­باشید که اگر درمان یک آسیب­ روحی به این شدت را نیمه ­کاره رها کنید ، احتمال کمی وجود دارد که از اثرات نا مطلوب آن در طول زندگی رهایی پیدا کنید، عدم پیگیری درمان در طولانی مدت میتواند منجر بروز مشکلات متعددی در زندگی شخصی و اجتماعی تان شود.

براساس تحقیقات مرکز ملی­ خشونت ­جنسی ­آمریکا در سال ۲۰۱۵، ۷۰٪ قربانیان تجاوز جنسی دچار اضطراب منتشر می­شوند که این درصد نسبت به قربانیان سایر جرائم خشونت آمیز بسیار بیشتر است . میزان اهمیت درخواست کمک از یک فرد متخصص و پرداختن به پروسه درمان به ­قدری زیاد است که قابل درک نیست. اجتناب از درمان یک راهبرد کوتاه­مدت برای رهایی از اضطراب و پریشانی است، اما متاسفانه مشکلات شدیدتری را درطولانی ­مدت برای فرد به ­وجود می­آورد؛ پس رفتارهای اجتنابی عملا کاربردی نیستند . ممکن است باخود فکرکنید با نپرداختن به مشکلات مربوط به حادثه تجاوز ( صحبت ­نکردن درباره آن، سرکوب احساسات خود، و جلوگیری از یادآوری خاطرات این آسیب ­روحی ) ، تنش کمتری را تجربه میکنید اما به یادداشته باشید که این امر تنها در طولانی مدت رفع تنش میکند اما راه حل کارآمدی در طولانی مدت نیست.

چه موقعی باید به دنبال درمان باشید ؟

توصیه می­شود که در اسرع وقت به دنبال آسیب درمان خود را آغاز کنید. هرچه زودتر درمان خود را آغازکنید احتمالا زودتر بهبود پیدا میکنید، پروسه درمان کوتاه­تر می­شود و از اثر دومینویی۹ آسیب بر سایر بخشهای زندگی تان جلوگیری کنید. از دیدگاه بالینی وقتی یک فرد خیلی سریع درمان خود را آغازکند ، میزان آسیب و اضطرابی که متوجه وی خواهد شد به شدت کاهش می­یابد. واکنش­های ناهنجار رایجی وجود دارند که با درمان زودرس می­توان از آن­ها پیش­گیری کرد ؛ این واکنش­ها عبارتند از افزایش مصرف مواد مخدر ، خودکشی و افزایش مشکلات عملکردی فرد در خانه ، محل ­کار و تحصیل.

 تحقیقات مرکزملی خشونت آمریکا نشان می­دهد که :

  • ٪۳۳ کسانی­که مورد تجاوز قرار می­گیرند خودکشی می­کنند .
  • ٪۱۳ کسانی­که مورد تجاوز قرار می­گیرند اقدام به خودکشی می­کنند .
  • قربانیان تجاوز ۷۵٪  بیشتر از عموم مردم به مصرف ماریجوانا روی می­آورند ،
  • ۶ برابر عموم مردم تمایل به استفاده کوکائین دارند و
  • ۱۰ برابر عموم مردم از سایر موادمخدر استفاده می­کنند .
  • ٪۳۸ قربانیان خشونت جنسی با مشکلاتی در محل تحصیل یا کار خود مواجه می­شوند ،
  • ٪۳۷ آن­ها با خانواده و دوستان خود به مشکل برمی­خورند ؛ برای مثال بیشتر از قبل با بقیه بحث می­کنند ، به سختی به دوستان و خانواده خود اعتماد می­کنند و یا مانند گذشته (قبل از وقوع آسیب) با آن­ها احساس نزدیکی نمی­کنند. یکی از اهداف این مقاله این است که به افراد کمک کند تا هرچه سریع­تر درمان خود را شروع کنند تا از بروز مشکلات مهمی پس آیند آسیب در زندگی شان جلوگیری شود .
  • درمان­های موثر

درمان­های بسیار موثری برای آسیب روحی وجود دارد که عبارتند از درمان پردازش شناختی10، درمان مواجهه ای طولانی مدت12 و درمان از طریق حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد13

هریک از این روش­های درمانی در عمل متفاوت به نظر می­رسند اما هدف نهایی همه آن­ها این است که فرد در زندگی کارآمدتر شود و آسیب­های روحی او تا حد واقع گرایانه ای تخفیف پیدا کنند.

این روش های درمانی می­تواند :

به شما کمک کند تا به  صلح و آرامش برسید.

آگاهی شما نسبت به نقاط قوت و دست­یابی شما به منابع بیرونی و اجتماعی را افزایش دهد.

به شما کمک کند تا از طریق  گفت­وگو و یا حتی نوشتن خاطراتتان به آن­ها بپردازید و به درک متفاوتی از خاطره ی آسیب برسید .

با به چالش کشاندن تفکرات شما نسبت به آسیب­های روحی که دیده اید ، یک چارچوب ذهنی کارآمدتر را برای زندگی­تان فراهم سازد.

مفهوم اتفاقی که برایتان اتفاق افتاده و تاثیر عمیقی که بر شما و خانواده­تان داشته است را شرح ­دهد،

 اضطراب و استرس را کاهش ­دهد.

اعتماد به نفس و شایستگی فردی را افزایش میدهد.

کیفیت زندگی­تان را بالا ببرد ؛ برای مثال روابط بهتری با دیگران خواهی داشت ، فعالیت­های اجتماعی تان مطلوب تر میشود و به روحیه ای مثبت­تر و پایدارتری خواهی رسید.

درصورت رفع نشدن مشکلات روحی­تان ، واکنش های آسیب روحی و اختلال استرس پس از سانحه را کاهش دهد. 

 1Sexual Assault

2Rape

3Sexual Abuse

4Sexual Orientation (Straight, Homosexual, Bisexual or Transsexual)

5Post Traumatic Stress Disorder also known as PTSD

6Psychological Trauma

7Psychosis

8General Anxiety Disorder (GAD)

9Domino effect of ripple effect

10Cognitive Processing Therapy

11 Prolonged-Exposure Therapy (PE)

12 Eye-Movement Desensitization Reprocessing (EMDR)

اندیشگاه روان سازه (ائتلاف روان، فلسفه و هنر)

دکتر مانی منجمی

www.psychonstruct.com

 

        دریافت فایل پی دی اف